یک نوامبر، روز جهانی دیسپچرهای پرواز است. تعیین این مناسبت در سال 2022، با توافقی در جریان حضور فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های دیسپچرهای شرکت‌های هواپیمایی «IFALDA» در نشست فدراسیون دیسپچرهای شرکت‌های هواپیمایی «ADF» در لاس‌وگاس شکل گرفت.
دلیل انتخاب این تاریخ، به رویدادی مهم در تاریخ این حرفه بازمی‌گردد. در اول نوامبر 1937، بخش 27 مقررات هوانوردی کشوری آمریکا اجرایی شد و صلاحیت حرفه‌ای «دیسپچر شرکت هواپیمایی» در آن تعریف شد؛ نقطه عطفی در به‌رسمیت‌شناختن جایگاه تخصصی دیسپچرها در عملیات پرواز.
پیشینه فعالیت دیسپچرها در آمریکا، حتی به پیش از این تاریخ و به پروازهای پستی دهه 1920 بازمی‌گردد. در آن دوره، کارکنان ایستگاه‌های رادیویی مسیرهای پست هوایی، اطلاعات حرکت هواپیما و وضعیت هوا را دریافت و منتقل می‌کردند و شکلی اولیه از پیگیری پرواز را انجام می‌دادند. با گسترش حمل‌ونقل هوایی، نیاز به متخصصانی برای برنامه‌ریزی و پشتیبانی منظم از پروازها افزایش یافت.
دیسپچر پرواز یا کارشناس عملیات پرواز، در آماده‌سازی برنامه عملیاتی پرواز نقش دارد. بررسی شرایط جوی، بادهای مسیر، وضعیت فرودگاه‌ها، محدودیت‌های فضای پروازی و اطلاعات عملکرد هواپیما، بخشی از داده‌هایی است که در این فرآیند ارزیابی می‌شود. این بررسی‌ها به انتخاب مسیر مناسب و آماده‌سازی برنامه‌ای متناسب با شرایط عملیاتی کمک می‌کند.
محاسبه نیاز سوخت و برنامه‌ریزی مسیر نیز از بخش‌های مهم این فعالیت است. کار دیسپچر با برخاستن هواپیما پایان نمی‌یابد؛ پایش پیشرفت پرواز، دنبال‌کردن تغییرات شرایط جوی و عملیاتی و انتقال اطلاعات مؤثر به خدمه، پشتیبانی از پرواز را در طول مسیر ادامه می‌دهد. ارتباط با خلبانان و هماهنگی با بخش‌های مرتبط، از جمله عملیات زمینی و خدمات ترافیک هوایی، بخشی از این نقش است.
انجام این مسئولیت‌ها به دانشی فراتر از کار با سامانه‌های رایانه‌ای نیاز دارد. هواشناسی، ناوبری، عملکرد هواپیما، مقررات و مدیریت شرایط اضطراری، از حوزه‌های تخصصی این حرفه هستند. فناوری، دسترسی به اطلاعات و پایش هم‌زمان پروازها را توسعه داده است و در کنار آن، دقت، قضاوت حرفه‌ای و توان تصمیم‌گیری دیسپچر همچنان اهمیت دارد.
آموزش و ارزیابی مستمر نیز پشتوانه این فعالیت تخصصی است. سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری «ایکائو»، برای آموزش و ارزیابی مبتنی بر شایستگی کارشناسان عملیات و دیسپچرهای پرواز، راهنمای اختصاصی تدوین کرده است؛ رویکردی که بر توانایی به‌کارگیری دانش و مهارت در محیط واقعی عملیات تأکید دارد.
هواپیمایی پارسیانا، روز جهانی دیسپچرهای پرواز را به تمامی متخصصان این حوزه، به‌ویژه همکاران دیسپچر در صنعت هوانوردی کشور، تبریک می‌گوید و از دانش، دقت و تعهد آنان در پشتیبانی از پروازهای ایمن قدردانی می‌کند.
